14 ) منفعت ديگر دفع سردى هواى زمستان است و اين ، جهت ( تجميد ) « 1 » آن است كه سخونت بالعرض حاصل مىشود و از آن ، ظاهر بدن گرم مىشود و از تأثير برودت هوا متأثّر نمىشود و در باطن بدن نيز حرارت آن ، به مرتبهء آن قوى مىشود كه از استنشاق هواى بارد متضرّر نمىشود و سبب قوّت حرارت باطن به حرارت بالعرض از دو وجه است : يكى به واسطهء افيون ، و يكى آنكه چون ظاهر در برودت مىباشد باطن گرم مىشود و از اين جهت در زمستان ، به تخصيص مسافران ، به آن رغبت مىكنند و آن‌قدر حرارت پيدا مىشود كه از ادويهء مسخّنهء بالذّات مثل ( معجون ) « 2 » بلادر و سير « 3 » حاصل نمىشود با آنكه تناول آنها از سوء عاقبت خالى نباشد به خلاف افيون . 15 ) منفعت ديگر خلاص از ربو و ضيق النّفس است چند كس ديده شد كه به هيچ ادويه از اين مرض شفا نيافتند الّا به افيون « 4 » . 16 ) منفعت ديگر ازالهء تأثير و با است ، بسيار مردم ، به تخصيص كسانى كه معتاد نبودند به خوردن افيون در طاعون نجات يافتند « 5 » ، و امّا از معتادين ، كسانى كه مزاج ايشان ضعف ( تمام ) « 6 » يافته بود كم بود كه خلاص يافتند « 7 » . و اين حقير جمعى كثير « 8 » را مىشناسد كه به ارتكاب افيون از آن خلاص شدند . 17 ) منفعت ديگر منع سرعت انزال است « 9 » چه به واسطهء تغليظ و تبريد كه در افيون است ، آن حال مندفع مىشود . 18 ) منفعت ديگر دفع احتلام است و تأثير افيون در اين ، اقوى است از تأثير افيون در « 10 » سرعت انزال ؛ جهت آنكه در اينجا همان تبريد و تغليظ هست و امر ثالث نيز هست كه

--> ( 1 ) . ل و آ ( 2 ) . ل و آ ( 3 ) . ل : و اشباه آنها ( 4 ) . ل و آ : منفعتى ديگر ربو و ضيق النفس است و من چندان مردم را ديدم كه وجه علاج ايشان منحصر بود تناول افيون و هرچند دواهاى ديگر معمول مىداشتند از هيچ‌كدام انتفاع نمىيافتند الّا از اين ( 5 ) . ل : كسانى كه معتاد نبودند ، از خوردن افيون از طاعون نجات يافتند ( 6 ) . ل و آ ( 7 ) . ل و آ : كم خلاص شده باشند ( 8 ) . ل : + و حمى غفر ، آ : جمعى غفير ( 9 ) . ل و آ : + بسيار كسان كه انزال ايشان به زودى واقع مىشد . ( 10 ) . ل : دفع